Bezpieczeństwo i odzież robocza
Zastanawiam się, na jakie paragrafy lub przepisy jako przedstawiciel ds. bezpieczeństwa mogę się powołać, aby żądać bezpłatnych ubrań roboczych ogólnie, a w szczególności obuwia ochronnego? To jest tekst komentarzowy. Poglądy w nim przedstawione należą do autora.
Maria Steinberg, docent prawa dotyczącego warunków pracy i autorka książki o prawach przedstawicieli ds. bezpieczeństwa: przepisy dotyczące osobistego sprzętu ochronnego znajdują się w przepisach o pracy i w rozporządzeniach Inspekcji Pracy. Zasadnicze zasady zawarte są w rozdziale 2, paragrafie 7 ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy. Oznaczają one, że osobisty sprzęt ochronny ma być używany, jeśli pracodawca nie jest w stanie wyeliminować ryzyka w inny sposób. Pracodawca jest zgodnie z rozdziałem 3, paragrafem 2 tej ustawy odpowiedzialny za podjęcie wszystkich niezbędnych działań zapobiegających urazom w pracy. Do tego obowiązku wlicza się, zgodnie z rozdziałem 3, paragrafem 2a, ciągłe badanie ryzyk w środowisku pracy i podejmowanie działań.
Przedstawiciel ds. bezpieczeństwa powinien zgodnie z rozdziałem 6, paragrafem 4 ustawy uczestniczyć w planowaniu, gdy pracodawca kupuje nowy sprzęt ochronny. Przedstawiciele i pracownicy powinni współdziałać zgodnie z paragrafem 6 rozporządzenia Inspekcji Pracy o systematycznej pracy nad bezpieczeństwem i higieną pracy, na przykład przy ocenach ryzyka. Pracodawca jest zgodnie z rozdziałem 15, paragrafem 6 rozporządzenia dotyczącego doboru i użytkowania osobistego sprzętu ochronnego odpowiedzialny za dostarczenie pracownikom niezbędnego sprzętu ochronnego bez obciążania ich kosztami. W paragrafie 7 wyjaśniono, co można uznać za osobisty sprzęt ochronny i kiedy występuje potrzeba jego stosowania.
Mam wrażenie, że brakuje precyzyjnych reguł mówiących, kiedy na przykład powinno się stosować obuwie ochronne. Pracodawca musi wykonać ocenę ryzyka wspólnie z przedstawicielem ds. bezpieczeństwa i pracownikami. Mogą istnieć branżowe rekomendacje. Nie ma ogólnego prawa do bezpłatnych ubrań roboczych, ale występują wyjątki od tej zasady. Jeśli chodzi o obowiązek pracodawcy do zapewnienia odzieży roboczej, wsparcie znajduje się w rozdziale 11, paragrafie 14 rozporządzenia dotyczącego ryzyka zakażeń. Odnosi się ono do odpowiedzialności pracodawcy za odzież roboczą w sektorze opieki zdrowotnej i opieki społecznej, która podlega wytycznym organu nadzorczego (wskazane są odpowiednie regulacje dotyczące higieny podstawowej w opiece). Prawo do odzieży roboczej może być także regulowane w układach zbiorowych pracy.
Mattias af Malmborg, radca prawny związku LO-TCO Rättsskydd: W trzecim rozdziale ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy stwierdza się, że pracodawca ma obowiązek podjąć wszystkie czynności, aby zapobiec urazom pracowników. Dodatkowo rozporządzenia Inspekcji Pracy, przede wszystkim te dotyczące systematycznej pracy nad bezpieczeństwem i higieną pracy, stanowią praktyczne podstawy ochrony. Pracodawca, we współpracy z przedstawicielem ds. bezpieczeństwa i organizacją związkową, ma zidentyfikować i przeanalizować ryzyka w pracy, zaplanować niezbędne i odpowiednie działania zapobiegawcze oraz ciągle monitorować i modyfikować działania ochronne na podstawie wyników.
Do dyspozycji pracodawcy i przedstawiciela ds. bezpieczeństwa są też inne rozporządzenia, na przykład dotyczące sprzętu roboczego i osobistego sprzętu ochronnego. Zazwyczaj jednak do tego nie zalicza się odzieży roboczej. Nie ma ogólnego prawa do bezpłatnych ubrań roboczych w prawie pracy, a odzież robocza zwykle nie jest traktowana jako osobisty sprzęt ochronny, chyba że jest specjalnie zaprojektowana, by chronić bezpieczeństwo i zdrowie pracownika. W sytuacji ryzyka urazów pourazowych stóp, na przykład przy obsłudze wózków widłowych, pracodawca powinien zapewnić i dopilnować używania obuwia ochronnego, ponieważ takie prace podlegają przepisom o osobistym sprzęcie ochronnym. Tam, gdzie stosuje się obuwie robocze, pracodawca powinien je sfinansować. Wynika to zarówno z krajowych przepisów, jak i z reguł organów międzynarodowych.
W odniesieniu do obuwia ochronnego należy także przestrzegać przepisów prawa unijnego dotyczących norm i bezpieczeństwa produktów. Pracownicy narażeni na długoterminowe przeciążenia, na przykład w pracach polegających na długim chodzeniu, które mogą prowadzić do zużycia stawów i stóp, dotychczas nie otrzymali w przepisach ochrony tak wyraźnej jak w przypadku ryzyka urazów pourazowych. W niektórych branżach, na przykład w opiece zdrowotnej, istnieją obowiązkowe regulacje dotyczące używania odzieży roboczej i w takich przypadkach to pracodawca ponosi odpowiedzialność za jej zapewnienie i finansowanie. Ponadto przepisy dotyczące obuwia ochronnego i odzieży ochronnej mogą być zawarte w wielu układach zbiorowych pracy, dlatego przedstawiciel ds. bezpieczeństwa powinien sprawdzić, co przewiduje odpowiedni układ zbiorowy obowiązujący na danym miejscu pracy oraz czy pracodawca spełnia te wymagania.
Wymagania, które można postawić w innych sytuacjach, zależą od charakteru pracy i konkretnych ryzyk z nią związanych. Istnieją też przykłady prac, w których pracodawca wymaga noszenia określonej odzieży roboczej z powodów innych niż ochrona zdrowia i bezpieczeństwa, na przykład w celu wprowadzenia jednolitego uniformu; w takich przypadkach zwykle to pracodawca…
Nowe dane: Rekordowo wiele osób choruje z powodu nadmiernej pracy
Zgłoszenia chorób zawodowych związanych z wysokim obciążeniem pracą i szybkim tempem pracy gwałtownie wzrosły. Obecnie osiągają najwyższy poziom od dwóch dekad. Czy w ogóle da się ocenić strategię? Rządowa nowa strategia w zakresie warunków pracy obfituje w wielkie słowa dotyczące zdrowia, dobrostanu i rozwoju. Brakuje w niej mierzalnych celów i terminowych ewaluacji — pisze Mattias Lahti Davidsson.
Ostatnie wiadomości o warunkach pracy, tydzień 38 – On walczy o dobre warunki pracy w systemie więziennictwa. – Ponad jedna na dziesięć osób ryzykuje wypalenie zawodowe — naukowcy pokładają nadzieję w modelu „sygnalizacji świetlnej”. – Związek budowlany: Fałszywi przedstawiciele ds. bezpieczeństwa składają oświadczenia przy wnioskach o pozwolenia na prace z azbestem. – TCO: Nękanie i przemoc trzeba wyeliminować — ale bez nowych ustaw. Kraj ma teraz stosować konwencję MOP przeciwko przemocy i nękaniu w miejscu pracy; ocena jest jednak taka, że zmiany ustawodawcze nie są konieczne. TCO uważa, że rząd może zrobić więcej i ostrzega, że przemoc i nękanie ze strony osób trzecich stają się coraz powszechniejsze. – Inspekcja Pracy otrzymuje większą odpowiedzialność, ale nie więcej pieniędzy. Ma odpowiadać za współpracę między urzędami; LO domaga się mandatów, zasobów i uprawnień dla tego zadania, podczas gdy organizacje przedsiębiorców uważają, że funkcja koordynacyjna powinna być umieszczona w aparacie rządowym. – LO: Polityka musi wziąć odpowiedzialność, by wszyscy uwzględniali wpływ swoich decyzji na pracowników. LO proponuje też kary finansowe związane z psychospołecznymi zagrożeniami w pracy. – Inspekcja Pracy ponownie krytykuje ratownictwo medyczne w regionie Gävleborg. To już druga krytyka w ciągu kilku miesięcy, choć kierownik twierdzi, że wymagania są spełnione. – Inspekcja Pracy przygotowuje się do szerszego zadania. Nadchodząca rządowa strategia wskazuje jako kluczowe tematy sztuczną inteligencję, transformację klimatyczną i współpracę międzynarodową. Inspekcja chce też wzmocnić model trójstronny. – Laureatka: „Interesuje mnie, co sprawia, że ludzie czują się dobrze w pracy”. Profesor Andrea Eriksson otrzymała nagrodę za badania nad zrównoważonym przywództwem i technologiami sprzyjającymi radości z pracy. – Koszty związków dla regionalnych przedstawicieli ds. bezpieczeństwa rosną. Dotacje państwowe maleją po uwzględnieniu inflacji; co roku związki muszą dopłacać. TCO uważa, że osłabienie finansowania zagraża systemowi. – Luki w przepisach pozwoliły firmom oszukiwać z raportowaniem prac z azbestem. Przez wiele lat system Inspekcji Pracy był niewystarczający i firmy mogły uniknąć kontroli przez zgłaszanie z opóźnieniem. Luka została zaklepana dopiero niedawno. – Odszkodowania za urazy w pracy drastycznie spadły. Od końca ubiegłego stulecia liczba osób otrzymujących dożywotnią rentę z tytułu urazu w pracy zmniejszyła się o znaczną część, pokazuje badanie instytucji ubezpieczeń społecznych. – Przedstawiciel ds. bezpieczeństwa: Poważne braki w systemie SOS Alarm mogą zagrażać personelowi. Personel medyczny w transporcie karetkowym niekiedy doświadcza krytycznych braków bezpieczeństwa w środowisku pracy. W większości regionów nie mają dostępu do raportów o nieprawidłowościach ani do dokumentacji pacjentów, co może stanowić zagrożenie dla życia podczas interwencji.