Nowe badania potwierdzają znaczenie kształcenia ludowego dla mobilności społecznej
Rudolf Meidner Prize przyznany w bieżącym roku trafia do Jonasa Söderqvista za badania ukazujące, jak kształcenie ludowe umożliwiało ludziom wykorzystanie nadarzających się w zmieniającym się społeczeństwie szans. Badacz analizuje losy uczniów trzech szwedzkich szkół folkhighschool — Brunnsvik, Väddö i Hola — w okresie początku XX wieku, kiedy szkoły średnie i uniwersytety w dużym stopniu pozostawały domeną klas uprzywilejowanych.
Wyniki jego pracy pokazują, że nawet krótki okres nauki w takiej placówce miał zasadnicze znaczenie dla dalszego przebiegu życia i rozwoju jednostki. W swojej rozprawie z historii gospodarczej Jonas Söderqvist wykazuje, że kształcenie ludowe niwelowało nierówności wynikające z ograniczonego dostępu do formalnej edukacji i tworzyło warunki sprzyjające mobilności społecznej w czasach społecznych przemian — problem nadal wysoce aktualny.
Autora nagrodzono za książkę Social rörlighet i en socialt rörig tid: eleverna och deras utbildning vid Brunnsvik, Väddö och Hola folkhögskolor 1906–1921, wydaną w Uppsali — pełny tekst dostępny w repozytorium akademickim. Söderqvist, który obronił doktorat z historii gospodarczej na uniwersytecie w Uppsali i pracuje w Archiwum i Bibliotece Ruchu Robotniczego, przedstawił istotne, metodologicznie nowatorskie i angażujące czytelnika badanie uczniów trzech omawianych szkół.
Pokazał, że nawet krótkotrwałe kształcenie w folkhighschool było ważną inwestycją w kapitał ludzki jednostki w badanych realiach. Dzięki starannej pracy z historycznymi źródłami i wnikliwej analizie badacz podkreślił także braki wcześniejszych badań w zakresie perspektywy płciowej oraz wykazał, jak wzajemnie oddziałują różne czynniki — mobilność geograficzna, status społeczno-ekonomiczny uczniów, możliwości finansowania (w tym przynależność organizacyjna) oraz programy nauczania szkół.
Poprzez barwne opisy losów uczniów Söderqvist mistrzowsko zilustrował procesy społeczne, dowodząc, że mobilność społeczna nie była jedynie rezultatem cech czy zasobów jednostki, lecz efektem współdziałania czynników osobistych i instytucjonalnych. Badanie dostarcza ważnych historycznych lekcji dotyczących tego, w jaki sposób ograniczony dostęp do formalnej edukacji można częściowo wyrównać za pomocą kształcenia ludowego — zagadnienia o istotnym znaczeniu także dla współczesnych dyskusji o równości szans.
Nagroda Rudolfa Meidnera za badania w historii ruchu związkowego jest przyznawana corocznie przez radę naukową Archiwum i Biblioteki Ruchu Robotniczego. Fundacja nagrody powstała w dniu ustanowienia jej przez tę instytucję z okazji jubileuszu profesora Rudolfa Meidnera, który przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego rady. Wysokość nagrody wynosi 25 000 koron.
W sprawach organizacyjnych i dotyczących nagrody proszone są o kontakt: Jeanette Gustafsdotter, dyrektor Archiwum i Biblioteki Ruchu Robotniczego, pod numerem telefonu 08-4123901 lub e-mailem Jeanette Gustafsdotter, oraz Ella Niia, przewodnicząca Rady Naukowej Archiwum i Biblioteki Ruchu Robotniczego, pod numerem 070-6522433 lub e-mailem Ella Niia.